WAŻNE INFORMACJE

1. PRZYGOTOWANIE PACJENTA DO ZABIEGU ZE ZNIECZULENIEM OGÓLNYM

Stan zdrowia Państwa ulubieńca często wymaga przeprowadzenia przez lekarza weterynarii badania, zabiegu kosmetycznego lub chirurgicznego ze znieczuleniem ogólnym.

Mimo, że postęp w anestezjologii jest ogromny i coraz rzadziej spotyka się komplikacje związane ze znieczuleniem ogólnym, należy pamiętać że w każdym przypadku istnieje pewne ryzyko związane z przeprowadzeniem nawet rutynowego zabiegu.

Dlatego ważne jest odpowiednie przygotowanie zwierzaka do zabiegu przebiegającego w znieczuleniu ogólnym w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia komplikacji.

Pełny żołądek stanowi dodatkowe obciążenie układu krążenia, może opóźniać efekty znieczulenia, a ponadto nasila wymioty będące skutkiem ubocznym przy stosowaniu środków sedacyjnych. Niestety, często zdarza się, że część zwróconej treści pokarmowej zostaje zaaspirowana do płuc co jest przyczyną ciężkich komplikacji. Dlatego też zaleca się przed zabiegiem 24-godzinną głodówkę, natomiast należy zapewnić dostęp do świeżej wody.

W przypadku zwierząt poruszających się swobodnie (np.koty) należy przetrzymać je w zamknięciu i w razie potrzeby wyprowadzić na smyczy. W dniu poprzedzającym zabieg i w dniu samego zabiegu należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, natomiast o ile stan zdrowia na to pozwala, można wyprowadzić na krótkie spacery na smyczy.

Takie postępowanie ułatwia przeprowadzenie zabiegu i zapobiega niekontrolowanemu oddaniu moczu i kału w czasie znieczulenia ogólnego.

Do lecznicy prosimy zabrać również z domu kocyk lub ręcznik, na którym zwierzę będzie zasypiać oraz którym okryjemy potem pacjenta przed utratą ciepła. Poza tym znajomy zapach zmniejszy stres zwierzęcia.


2. POSTĘPOWANIE PO ZABIEGU

Znieczulenie ogólne jeszcze przez kilka do kilkunastu godzin powoduje upośledzenie funkcjonowania organizmu zwierzęcia. Zmysły są wyostrzone, temperatura ciała ulega obniżeniu. Z tych powodów bardzo ważne jest zapewnienie spokoju, umieszczenie w ciepłym, zacienionym miejscu, przykrycie kocem.

Należy przygotować legowisko na podłodze, ponieważ próby podnoszenia się np. z łóżka może skończyć się upadkiem. Podczas wybudzania pacjent może skomleć, popiskiwać itp., nie jest to związane z bólem, ponieważ po zabiegu zwierzę otrzymało leki przeciwbólowe, a stresem związanym z samym zabiegiem.

W okresie wybudzania powinna być zapewniona opieka, dobrze jest, aby właściciel w domu monitorował stan zwierzęcia, jeśli wystąpi coś niepokojącego należy niezwłocznie zgłosić to lekarzowi.

Największe zagrożenie życia występuje w ciągu pierwszych 48 godzin po zabiegu.


3. ŻYWIENIE I RUCH PO ZABIEGU

Po zabiegu zwierzę otrzymuje płyny fizjologiczne w gabinecie weterynaryjnym, co zmniejsza ryzyko odwodnienia organizmu i dodaje energii potrzebnej do rekonwalescencji, jednak ważne jest, aby właściciel co jakiś czas zwilżał solą fizjologiczną język czy spojówki.

Płyny wprowadza się stopniowo, po procesie wybudzania, kiedy zwierzę jest przytomne, a po kilkunastu godzinach pokarmy półpłynne i wreszcie stałe.

Jeśli po zabiegu trzeba obrócić zwierzę na inny bok, a nie może ono tego zrobić samodzielnie, zawsze należy je przekręcać przez mostek, zmniejsza się w ten sposób ryzyko wystąpienia skrętu żołądka.

Niestety właściciele swoich pupili muszą być przygotowani na ewentualne wymioty lub zaburzenie odruchu połykania (nawet zachłyśnięcia), spowodowane jest to działaniem środków znieczulających.

Po zabiegach w jamie brzusznej wskazane jest podawanie małych porcji łatwostrawnego pokarmu (kleik na wodzie, ryż na wodzie itp).

Po zabiegach w znieczuleniu ogólnym takich jak usuwanie kamienia nazębnego, należy ograniczyć ruch przez okres ok. 24 godzin, przy poważniejszych zabiegach okres rekonwalescencji może trwać 2 tygodnie, a nawet dłużej. W tym czasie zwierzę powinno być pod szczególnym nadzorem, bardzo ważne jest unikanie jakichkolwiek gwałtownych ruchów lub wysiłku mogącego doprowadzić do urazów rany pooperacyjnej i zerwania szwów.

Czasem należy zastosować różne zabezpieczenia, jak kołnierz czy ubranko.


4. PRZYGOTOWANIE DO BADANIA USG

Gdy podejrzewamy np. ropomacicze, krwawienie do jamy brzusznej nie czynimy szczególnych przygotowań tylko badamy zwierzę w takim stanie w jakim aktualnie jest.

Do planowanego badania USG przygotowujemy pacjenta min. 12 godzin przed wizytą. Bardzo ważne jest, aby podczas badania ultrasonograficznego zwierzę było na czczo, dlatego należy poddać go 12-godzinnej głodówce.

Jednak istotne jest aby pęcherz moczowy był dobrze wypełniony, dlatego dostęp do wody powinien być nieograniczony, a zwierzę nie powinno siusiać 2 godziny przed badaniem.

Drugą ważną czynnością jest podanie leków ułatwiających pozbycie się gazów z jelit np. espumisanu. Na zwierzę wielkości kota podajemy 1 kapsułkę espumisanu (lub 1/3 łyżeczki syropu), większe zwierzęta wymagać będą podania 2 – 3 kapsułek (lub odpowiednio 2/3 lub 1 łyżeczki syropu) – w zależności od wielkości. Jeżeli mamy taką możliwość pierwszą dawkę podajemy na dobę przed badaniem, drugą – 2 godziny przed badaniem. Jest to bardzo ważne - ponieważ gaz, który znajduje się w przewodzie pokarmowym znacznie utrudnia obrazowanie wielu narządów.

W przypadku nerwowych lub agresywnych zwierząt konieczne jest czasem lekkie ich znieczulenie aby móc przeprowadzić badanie. Właściciel zawsze jest o tym wcześniej poinformowany i wyraża na to pisemną zgodę. Oczywiście jest to dużo lżejsze znieczulenie niż do operacji. Bez farmakologicznego uspokojenia zwierzęcia w niektórych przypadkach wykonanie badania jest po prostu niemożliwe.

Ponieważ włosy stanowią barierę dla fal dźwiękowych do badania USG zwierzęta muszą mieć ogolony brzuch. 

Wszystkie te zabiegi – i współpraca z właścicielem zwierzęcia – umożliwiają lekarzowi dokładne przeprowadzenie badania.


5. KALENDARZ SZCZEPIEŃ

Poniżej przedstawiamy ogólne schematy szczepień, należy jednak pamiętać, że ostatecznie program szczepień ustalany jest dla danego pacjenta indywidualnie, a zależy on od wielu czynników, m.in. od stanu zdrowia, kondycji zwierzaka, przygotowanych ostatnio zabiegów.

Kalendarz szczepień psów:
Podstawowymi chorobami, przeciwko którym szczepi się psy są: nosówka, parwowiroza, zakaźne zapalenie wątroby, zakaźne zapalenie nosa i tchawicy oraz wścieklizna.
Program szczepień przeciwko tym chorobom wygląda następująco:
- 4-6 tydzień życia: szczepienie przeciwko parwowirozie i nosówce – chorobom zakaźnym, charakteryzującym się gwałtownym przebiegiem i dużą śmiertelnością
- 9 tydzień życia: powtórne szczepienie przeciwko parwowirozie i nosówce oraz uodparnianie przeciwko adenowirusowi i wirusowi influenzy
-12 tydzień życia: powtórzenie szczepionki podanej w 9 tygodniu życia
- 15 tydzień życia: szczepienie przeciwko wściekliźnie
Zgodnie z obowiązującym prawem każdy pies po ukończeniu 3 miesiąca życia powinien być zaszczepiony przeciwko wściekliźnie. Szczepienie to powinno być powtarzane w odstępach 12-to miesięcznych.
- następnie co 12 miesięcy: szczepienie przypominające. Rodzaj szczepionki zależy od programu profilaktyki danego psa.

Oprócz ww. szczepień psy można również zabezpieczyć przeciwko leptospirozie, boreliozie czy koronawirozie. Szczepionki te są przeznaczone dla psów szczególnie narażonych na kontakt z tymi chorobami. Pamiętajmy jednak, że żadna szczepionka nie daje nam 100% gwarancji na skuteczną ochronę. Wszelkie obce substancje wprowadzane do organizmu psa niosą ze sobą ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej, ale większość psów reaguje na szczepienia na ogół dobrze, przynajmniej na początku kiedy pies jest młody i nie wykazuje żadnych objawów chorobowych. W późniejszym okresie, kiedy organizm psa nie jest już tak silny, szczepienia stają się problematyczne. Słabe lub chore zwierzęta w ogóle nie powinny być poddawane szczepieniom zgodnie z zalecanym harmonogramem.
Więcej na temat szczepień w zakładce „Najczęstsze pytania - Szczepić czy nie?”



Kalendarz szczepień kotów:
Wszystkie koty, zarówno te wychodzące, jak i te domowe powinny być zaszczepione przeciwko panleukopenii, herpeswirozie oraz kaliciwirozie. Choroby te charakteryzują się ciężkim przebiegiem i kończyć się mogą śmiercią lub trwałym uszczerbkiem na zdrowiu kota.
- 8 tydzień życia: szczepienie przeciwko pan leukopenii, herpeswirozie i kaliciwirozie
-12 tydzień życia: powtórzenie szczepienia
- następnie co 12 miesięcy: szczepienie przypominające
W przypadku kotów wychodzących wskazane jest uodpornienie ich przeciwko wściekliźnie, białaczce oraz chlamydiozie kotów. Szczepienie przeciwko wściekliźnie przeprowadza się w 15 tygodniu życia i powtarza się co 12 miesięcy, natomiast uodparnianie przeciwko białaczce i chlamydiozie wykonuje się w 12 tygodniu życia kota i powtarza się w odstępach rocznych.
!!! Szczepienie przeciwko białaczce powinno poprzedzać badanie w kierunku nosicielstwa tego wirusa, gdyż zaszczepienie kota zakażonego białaczką może przyśpieszyć rozwój tej śmiertelnej choroby.

Kalendarz szczepień królików:
Króliki szczepi się przeciwko myksomatozie oraz pomorowi królików. Choroby te są bardzo niebezpieczne dla życia a zagrażają nawet królikom przebywającym w domu, gdyż do zakażenia może dochodzić przez owady kłująco-ssące, np. komary.
-6 tydzień życia: pierwsze szczepienie
-10 tydzień życia: drugie szczepienie
Następnie co 6-12 miesięcy: szczepienie przypominające. Czas działania szczepionki zależy od jej rodzaju

Kalendarz szczepień fretek:
Podstawową chorobą przeciwko której uodparnia się fretki jest nosówka.
- 6-8 tydzień życia: pierwsze szczepienie
- 10-12 tydzień życia: drugie szczepienie
- 13-14 tydzień życia: trzecie szczepienie
Fretki wychodzące na spacery oraz te, które w przyszłości będą podróżować, powinno zabezpieczyć się przeciwko wściekliźnie
- następnie co 12 miesięcy: szczepienie przypominające


6. KALENDARZ ODROBACZANIA

Kalendarz odrobaczania psów i kotów:
- szczenięta i kocięta powinny być odrobaczane na tydzień przed każdym szczepieniem, a następnie do ukończenia 6 miesiąca życia co 4 tygodnie.
Konieczność tak częstego odrobaczania ma dwie przyczyny. Po pierwsze młode zwierzęta często mają tendencję do zjadania odchodów (koprofagii), a po drugie bardzo często są one zakażane pasożytami przez matkę w okresie płodowym (pasożyty wędrują przez łożysko, następnie otarbiają się w mięśniach, po czym w okresie szczenięctwa rozpoczynają swoją aktywność w przewodzie pokarmowym).
- po ukończeniu 6 miesięcy psy i koty odrobaczać raz na 3 miesiące (jeśli po podaniu preparatu w odchodach zwierząt znajdują się pasożyty odrobaczanie należy powtórzyć po miesiącu!)
Należy pamiętać o profilaktyce przeciwpchelnej, ponieważ pchły roznoszą jaja nicieni, a także są żywicielami pośrednimi tasiemca Dipilidium caninum.
O problemie koprofagii należy poinformować lekarza weterynarii, nierzadko problem ten można rozwiązać.

Kalendarz odrobaczania królików i fretek:
- młode króliki i fretki należy odrobaczać tydzień przed każdym szczepieniem
- po ukończeniu podstawowego programu szczepień odrobaczanie należy kontynuować w odstępach 3 miesięcznych


7. CZIPOWANIE I POSZPORTY

Czipowanie jest najtrwalszym i najmniej inwazyjnym sposobem oznakowania zwierząt. Rejestracja w ogólnopolskiej bazie danych (PTRIZ) oraz w bazie europejskiej (Europenet) pozwala odnaleźć zwierzę w przypadku jego zagubienia czy kradzieży. Zaczipowanie jest również niezbędne do wydania paszportu uprawniającego do wyjazdu poza granice Polski.

Mikroczip (transponder, identyfikator elektroniczny, mikroprocesor) to urządzenie wielkości ziarenka ryżu. W każdym mikroczipie zapisany jest indywidualny 15-cyfrowy numer identyfikacyjny. Aktywacja mikroczipa następuje pod wpływem fal radiowych wysyłanych przez specjalny czytnik.
Implantacja przypomina zwykły zastrzyk podskórny. Jedyną różnicą jest nieco większa średnica igły.
Więcej na temat identyfikacji elektronicznej zwierząt można znaleźć na stronie Polskiego Towarzystwa Rejestracji i Identyfikacji Zwierząt: identyfikacja.pl
W przypadku psów, kotów i fretek przewożonych do krajów UE należy kolejno:
- oznakować zwierzę mikroczipem
- zaszczepić przeciwko wściekliżnie
- wyrobić paszport
W przypadku przewozu innych zwierząt niż wymienione powyżej oraz wwozu do Krajów Trzecich regulacje są indywidualne.
Poniżej zamieszczamy wymogi formalne, których spełnienie jest niezbędne przy podróżowaniu ze zwierzętami za granicę w celach niekomercyjnych.
Podstawa prawna: Rozp. (WE) Nr 998/2203 Parlamentu Europejskiego i Rady z dn.26 maja 2003 w sprawie wymogów dotyczących zdrowia zwierząt, stosowanych do przemieszczania zwierząt domowych o charakterze niehandlowym i zmieniające Dyrektywę Rady 92/65/EWG.

Plik do pobrania:
Ogólne zasady przemieszczania zwierząt towarzyszących po terytorium UE